Engele, Satan en demone (deel 1)

(1) Engelogie “proper” – Die doktrine van Engele wat nie tot ʼn val gekom het nie,

(2) Satanologie – Die doktrine van Satan en

(3) Demonologie – Die doktrine van gevalle Engele.

Eerstens gaan ons net kyk na Engelogie “proper”

Daar is ʼn paar verkeerde beskouings aangaande Engele. Byvoorbeeld, daar is die wat beweer Engele is transendentale of permanente manifestasies van God. Daar is ook die wat beweer dat Engele verheerlikte mense is, dit is, mense wat sterf en hemel toe gaan en dan Engele word. Sommige nie-gelowiges leer dat Engele nie bestaan nie. Hulle glo dat Jesus net van Engele gepraat het net om Homself te akkommodeer in terme van die populêre denkwyses van Sy dag, maar dat Hyself van beter geweet het.

Nie-gevalle Engele in die Bybel word op twee spesifieke maniere beskryf. Hulle word genoem die Uitverkore Engele, (1Ti 5:21  Ek besweer jou voor God en die Here Jesus Christus en die uitverkore engele dat jy hierdie dinge sonder vooroordeel in ag neem en niks uit partydigheid doen nie.)  wat beteken hulle was uitverkies om nie tot ʼn val te kom nie en is bevestig in hulle heiligheid.

Nadat God Adam en Eva geskape het, het God hulle in die tuin voor ʼn toets gestel om te sien of hulle Hom sou gehoorsaam of nie. (die  vrye wil – God het nie marionette gemaak nie maar mense met ʼn vrye wil) Op dieselfde manier het God die Engele voor ʼn toets gestel nadat Hy hulle geskape het om te sien of hulle Hom sou gehoorsaam of nie. Een derde van die Engele het gekies om ongehoorsaam te wees en het Satan gevolg in sy val. Daardie Engele het demone geword, maar twee derdes het gekies om nie vir Satan te volg nie en is bevestig in hulle heiligheid. “Bevestigde Heiligheid” wat beteken hulle is nie meer in staat om te val nie, hulle het die toets deurstaan en nou kan hulle nie meer sondig nie. Wanneer ons as gelowiges ons opstanding/verheerlikte liggame kry sal ons ook bevestig word in ons heiligheid en sal nie in staat wees om te sondig nie. (wat ʼn dag om na uit te sien) God self is van alle tye af bevestig in Sy heiligheid en kan dus ook nie sondig nie. So hierdie nie-gevalle Engele kan nie meer sondig nie en word genoem Uitverkore Engele.

Die tweed naam wat gebruik word vir nie-gevalle Engele, is Heilige Engele, om hulle te onderskei van die gevalle Engele wat boos en onheilig is. Mar 8:38  Want elkeen wat hom vir My en my woorde skaam in hierdie owerspelige en sondige geslag, vir hom sal die Seun van die mens Hom ook skaam wanneer Hy kom in die heerlikheid van sy Vader met die heilige engele. Luk 9:26  Want elkeen wat hom skaam vir My en my woorde, vir hom sal die Seun van die mens Hom skaam wanneer Hy kom in sy heerlikheid en dié van die Vader en van die heilige engele.

1.         DIE BESTAAN VAN ENGELE

Leer die Bybel werklik vir ons dat Engele bestaan? Engele word 273 keer genoem in die Skrif, in 33 van die 66 boeke (net mooi die helfte) van die Bybel. In die Ou Testament word Engele 108 keer in 18 boeke: Genesis, Exodus, Numeri, Rigters, 1 & 2 Samuel, 1 & 2 Konings, 1 & 2 Kronieke, Job, Psalms, Prediker, Jesaja, Esegiël, Daniel, Hosea en Sagaria. Dit moet ook genoem word dat in die Ou Testament,  Engele nie net van gepraat word in die apokaliptiese tipe boeke nie maar ook in die profetiese, historiese en poëtiese boeke.

In die Nuwe Testament word daar ʼn totaal van 165 keer van Engele gepraat in 15 verskillende boeke, Matteus, Markus, Lukas, Johannes, Handelinge, Romeine, 2 Korintiërs, Galasiërs, Kolossense,  2 Tessalonisense, 1 Timoteus, 1 & 2 Petrus, Judas en Openbaring. Soos met die Ou Testament, word verwysing na Engele in die Nuwe Testament gevind in alle soorte literatuur. Dit is duidelik dat die Bybel die bestaan van Engele leer vanaf die eerste boek Genesis tot die laaste boek Openbaring. Engele word dus nie net genoem in die ouer meer primitiewe boeke nie maar ook in die latere boeke. Verwysings na Engele is versprei oor die hele Bybel. In ander woorde die verwysing na Engele is nie net uniek aan net een skrywer of net uniek aan profetiese skrywers nie.

Wat meer is Jesus self, leer ons van die bestaan van Engele en verwys na Engele in elke Evangelie: Mat 13:39  en die vyand wat dit gesaai het, is die duiwel. Die oes is die voleinding van die wêreld, en die maaiers is die engele. Mat 13:41  die Seun van die mens sal sy engele uitstuur, en hulle sal uit sy koninkryk bymekaarmaak al die struikelblokke en die wat die ongeregtigheid doen, Mat 13:49  So sal dit wees in die voleinding van die wêreld: die engele sal uitgaan en die slegte mense onder die regverdiges uit afskei Mar 12:25  Want wanneer hulle uit die dode opstaan, trou hulle nie en word hulle nie in die huwelik uitgegee nie, maar is soos engele wat in die hemele is. Luk 12:8  En Ek sê vir julle: Elkeen wat My sal bely voor die mense, hom sal die Seun van die mens ook bely voor die engele van God. Luk 12:9  Maar hy wat My verloën voor die mense, sal verloën word voor die engele van God. Joh 1:51  (1:52) En Hy sê vir hom: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir julle, van nou af sal julle die hemel geopend sien en die engele van God opklim en neerdaal op die Seun van die mens.

Kom ons kyk vir ʼn oomblik hoe mense dit wat  Jesus geleer het aangaande Engele interpreteer/probeer verduidelik. Daar is vyf hoof argumente:

1.          Jesus was mislei, want Hy het geglo in Engele en het Sy dissipels geleer van Engele alhoewel Engele nie werklik bestaan nie en daar is mense wat so redeneer.

2.         Dat Jesus Sy dissipels mislei het deur dat Hy hulle geleer het van Engele terwyl Hy Self nie aan Engele geglo het nie en geweet het dat hulle nie bestaan nie. Hierdie argument word ook deur sekere mense gebruik.

3.         Dat Jesus maar net Homself akkommodeer het. Die konsep van “akkommodasie” leer dat Jesus van beter geweet het, en het nie probeer om misleidend te wees nie, maar net Sy leringe aangepas het om by die algemene leringe/sieninge/geloof van die dag in te skakel sodat die mense die hoof waarhede van Sy boodskap kom verstaan. Miskien klink dit ʼn bietjie beter as om te se dat Jesus misleidend was, maar op die ou einde kom dit op dieselfde neer.

4.         Dat Jesus nooit die bestaan van Engele genoem het nie, of geleer het nie, maar dat die skrywers van die Evangelies hierdie woorde in Jesus se mond gelê het en daarom was dit nie Jesus wat misleidend was nie, maar die skrywers van die Evangelies. Maar as die Evangelies nie betroubaar is wanneer dit handel oor Engele nie, hoe kan dit betroubaar wees oor enige iets anders en wat het dan geword van die inspirasie van die Skrif?

5.         Die enigste geldige opsie is dan die vyfde – Jesus het werklik geglo in die bestaan van Engele en het daarom Sy dissipel so geleer omdat Engele werklik bestaan.

2.         DIE NAME VAN ENGELE

Die Bybel gebruik verskeie name vir hierdie hemelse wesens.

Die eerste naam is die mees algemene naamlik; Engel. Die woord Engel in beide Hebreeus en Grieks beteken die selfde, “ʼn boodskapper” en word gebruik vir menslike boodskappers, (Gen 32:3  En Jakob het boodskappers uitgestuur voor hom uit na sy broer Esau in die land Seïr, die landstreek van Edom,) en hemelse  boodskappers. (Gen 32:1 Jakob het ook verder gereis, en die engele van God het hom ontmoet.) Dit is die selfde woord, maar wanneer dit gebruik word vir ʼn hemelse boodskapper verwys dit na ʼn Engel. Die naam beklemtoon die amp en die funksie. Die amp is die van boodskapper en die funksie die van diens. Die term Engel is die algemene term wat gebruik word vir alle hemelse wesens. Dit word gebruik vir beide laer en hoër hemelse wesens, maar die mees algemene verwysing is na laer hemelse wesens. Dit is ʼn beskrywende titel van amp of funksie van diens. (Heb 1:7  En van die engele sê Hy wel: Hy wat van sy boodskappers winde maak en van sy dienaars vuurvlamme;)

Die tweede naam is die seuns van God en hierdie is uitsluitlik ʼn Ou Testament naam. Die Hebreeuse woord is bnei elohim. In die Ou Testament is die term seuns van God altyd in die meervoud en verwys altyd na Engele. (Gen 6:2  sien die seuns van God dat die dogters van die mense mooi was, en hulle het vir hulle as vroue geneem almal wat hulle verkies het. Gen 6:4  In dié dae was die reuse op die aarde, en ook daarna, toe die seuns van God by die dogters van die mense ingegaan en dié vir hulle kinders gebaar het. Dit is die geweldiges uit die ou tyd, die manne van naam. Job 1:6  En op ‘n dag toe die seuns van God kom om hulle voor die HERE te stel, het die Satan ook onder hulle gekom. Job 2:1 En op ‘n dag toe die seuns van God kom om hulle voor die HERE te stel, het die Satan ook onder hulle gekom om hom voor die HERE te stel. Job 38:7  Toe die môresterre saam gejubel en al die seuns van God gejuig het?

Die derde naam is die seuns van die Magtige of die seuns van die Magtige Een. Hierdie is soortgelyk aan die seuns van God, want God is die Magtige Een. (Psa 29:1 A Psalm of David. Ascribe unto Jehovah, O ye sons of the mighty, Ascribe unto Jehovah glory and strength. Psa 89:6  For who in the skies can be compared unto Jehovah? Who among the sons of the mighty is like unto Jehovah,) Hier gebruik ons die Engelse vertaling aangesien die Afrikaans dit nie so duidelik uitdruk nie.

Die vierde naam is die heiliges, wat hulle ongevalle status beklemtoon in teenstelling met die wat geval het en demone geword het. (Psa 89:5  (89:6) En die hemele loof u wondermag, o HERE, ook u trou in die vergadering van die heiliges. Psa 89:7  (89:8) ‘n God grootliks gedug in die raad van die heiliges en vreeslik bo almal wat rondom Hom is? Dan 4:13  Ek het in die gesigte van my hoof op my bed gesien, en kyk, ‘n bode, naamlik ‘n heilige, het uit die hemel neergedaal; Dan 4:17  Op ‘n besluit van die bodes berus die bevel, en ‘n woord van die heiliges is die saak, met die bedoeling dat die lewendes kan erken dat die Allerhoogste mag het oor die koningskap van die mens en dit gee aan wie Hy wil, en die nederige onder die mense daaroor aanstel. Dan 8:13  Toe hoor ek ‘n heilige spreek; en ‘n ander heilige het aan die een wat spreek, gesê: Hoe lank sal die gesig duur—van die voortdurende offer en die ontsettende goddeloosheid—sal die heiligdom sowel as die leër aan vertrapping oorgegee word?)

Die vyfde naam is toesigter of in Engels “watcher”. (die Afrikaanse vertaling is weereens nie so beskrywend nie aangesien die woord bode gebruik word en sal ons dus die Engelse vertalings hier gebruik.) Weereens is die naam beskrywend van die funksie van die Engel naamlik om toesig te hou. Hulle hou toesig om te verseker dat die wil van God  uitgevoer word. (Dan 4:13  I saw in the visions of my head upon my bed, and, behold, a watcher and a holy one came down from heaven. Dan 4:17  The sentence is by the decree of the watchers, and the demand by the word of the holy ones; to the intent that the living may know that the Most High ruleth in the kingdom of men, and giveth it to whomsoever he will, and setteth up over it the lowest of men.)

Die sesde naam is wagte of in Engels “watchmen” wat weereens die funksie van waarneming/toesighouding beklemtoon. Waar toesigter of “watcher” die aspek van toesig om toe te sien dat die wil van God uitgevoer word beklemtoon, verwys wagte of “watchmen” na die funksie van waghou. Hierdie is wagte in dat hulle waghou oor ʼn sekere situasie. (Isa 62:6  o Jerusalem, Ek het wagte op jou mure uitgesit wat gedurigdeur die hele dag en die hele nag nie sal swyg nie. o Julle wat die HERE herinner aan sy beloftes—moenie rus nie)

Die sewende naam is geeste, want Engele is geestelike wesens. (Heb 1:14  Is hulle nie almal dienende geeste wat vir diens uitgestuur word ter wille van die wat die saligheid sal beërwe nie?

Die agste naam is sterre, met die uitsondering van (Num 24:17  Ek sien hom, maar nie nou nie, ek aanskou hom, maar nie naby nie: ‘n ster kom te voorskyn uit Jakob, en ‘n septer kom uit Israel op, en hy verbrysel die slape van die hoof van Moab en werp al die oorlogsugtiges omver.) Wanneer ook al die woord ster in die Bybel simbolies gebruik word, is dit altyd ʼn simbool vir Engel.  (Job 38:7  Toe die môresterre saam gejubel en al die seuns van God gejuig het? Rev 1:20  die verborgenheid van die sewe sterre wat jy in my regterhand gesien het, en die sewe goue kandelaars: die sewe sterre is die engele van die sewe gemeentes, en die sewe kandelaars wat jy gesien het, is die sewe gemeentes. Rev 9:1 En toe die vyfde engel blaas, sien ek ‘n ster wat uit die hemel op die aarde geval het, en aan hom is die sleutel van die put van die afgrond gegee. Rev 12:4  en sy stert het die derde van die sterre van die hemel meegesleep en hulle op die aarde gegooi. En die draak het gestaan voor die vrou wat op die punt was om te baar, sodat hy haar kind sou verslind sodra sy gebaar het. )

Die negende naam is dienaars of in Engels “ministers”. Die naam beklemtoon die feit dat hulle dienaars van God is wat Sy wil uitvoer. (Psa 103:21  Loof die HERE, al sy leërskare, sy dienaars wat sy welbehae doen! Psa 104:4  wat van die winde sy boodskappers maak, van vuurvlamme sy dienaars. Heb 1:7  En van die engele sê Hy wel: Hy wat van sy boodskappers winde maak en van sy dienaars vuurvlamme;)

Die tiende naam is leërskare. n’ Afrikaanse vertaling van die Hebreeuse woord wat leër of weermag beteken. Die leërskare is God se hemelse leer of weermag. Dit is waarom God telkens verwys word na as die Here van die leërskare, want Hy is die Hoof van die Engele leër. (1Ki 22:19  Verder sê hy: Daarom, hoor die woord van die HERE: Ek het die HERE sien sit op sy troon terwyl al die hemelse leërskare by Hom staan, aan sy regter— en aan sy linkerhand. Psa 103:20  Loof die HERE, sy engele, kragtige helde wat sy woord volbring, in gehoorsaamheid aan die stem van sy woord! Psa 103:21  Loof die HERE, al sy leërskare, sy dienaars wat sy welbehae doen! Psa 148:2  Loof Hom, al sy engele, loof Hom, al sy leërskare!)

Die elfde naam vir Engele is waens soos in strydwaens of in Engels “chariots” en beklemtoon die spoed waarmee hulle die wil van God uitvoer. (2Ki 6:16  Maar hy antwoord: Vrees nie; want die wat by ons is, is meer as die wat by hulle is. 2Ki 6:17  En Elísa het gebid en gesê: HERE, open tog sy oë, dat hy kan sien. En die HERE het die oë van sy dienaar geopen, dat hy kon sien, en meteens was die berg vol perde en waens van vuur rondom Elísa. Psa 68:17  (68:18) Die waens van God is tien duisende, duisend maal duisende; die Here is onder hulle; dit is Sinai in heiligheid. Zec 6:1 En ek het weer my oë opgeslaan en gekyk—daar was vier strydwaens wat tussen die twee berge uit te voorskyn kom, en die berge was berge van koper. Zec 6:2  Voor die eerste wa was bruin perde, en voor die tweede wa swart perde, Zec 6:3  en voor die derde wa wit perde, en voor die vierde wa bont perde, sterkes. Zec 6:4  Daarop het ek aangehef en aan die engel wat met my gespreek het, gesê: Wat beteken dit, my heer? Zec 6:5  En die engel het geantwoord en vir my gesê: Dit is die vier winde van die hemel wat uitgaan nadat hulle hul gestel het by die Here van die ganse aarde. Zec 6:6  Dié met die swart perde trek uit na die land van die noorde, en die wittes trek uit agter hulle aan; en die bontes trek uit na die land van die suide. Zec 6:7  En toe die sterkes uittrek, het hulle begeer om weg te trek om die aarde te deurkruis; en Hy het gesê: Trek weg, deurkruis die aarde! En hulle het die aarde deurkruis. Zec 6:8  Toe het Hy my geroep en aan my dit gesê: Kyk, die wat uittrek na die land van die noorde, hulle bring my Gees tot rus in die land van die noorde.)

Die twaalfde  naam vir Engele is elohim, ʼn woord wat “god” beteken. Die woord word gebruik vir die ware God en die menigte valse gode. Dit word ook gebruik vir Engele, omdat Engele verteenwoordigers is van God en God se gedelegeerde magtiging het om in Sy naam te spreek. Omdat hulle met outoriteit in Sy naam spreek word daar na hulle verwys as elohim. Dit kan gesien word deur ʼn vergelyking te trek tussen die volgende twee verse: (Psa 8:5  (8:6) U het hom ‘n weinig minder gemaak as ‘n goddelike wese en hom met eer en heerlikheid gekroon. Heb 2:7  U het hom ‘n weinig minder as die engele gemaak; met heerlikheid en eer het U hom gekroon en hom oor die werke van u hande aangestel. )

 

NGVishoek: Ds. ( dominee ) Martin Barnard.