Wanneer raak godsdiens ‘n euwel?

Dis niks nuut in die bestaan van die mensdom nie, en die skuld rus ewe swaar op die skouers van verskeie gelowe.  Net binne die Christen geloof is die Europese Kruistogte na Palestina ’n goeie voorbeeld terwyl die aanhangers van Islam vandag onder die verleentheid steier van die misbruik van hulle geloof deur ekstrimistiese selfmoordaanvallers en veral die heer Osama bin Laden wat die teks van die Heilige Koran wild en wakker misbruik het om sy politieke magspel deur die voer van terrorisme te wil regverdig.

Vele Christene het hulself vrywillig as soldate by die kruistogte aangesluit om die sogenaamde “ongelowige“ Moslems vanuit Jerusalem te dryf.  Maar die eintlike doelwit agter die kruistogte was alles behalwe die ongelowige Moslems.  In die proses is die Jode wat ook in Jerusalem woonagtig was sommer ook onder die swaard gesteek!  Hulle was net op die verkeerde plek op die verkeerde tyd!  Die kruistogte het eintlik gegaan om die beheer van die strategiese karavaanhandelsroetes vanuit Persie, Asië en Sjina wat almal in die nabyheid van Jerusalem saamgekom het.  Wie Palestina beheer het, het die handelsroetes beheer.  Wie die handelsroetes het, het ryk geword, sommer baie ryk!  Jerusalem was maar net die lokaas om die konings van Europa te oortuig om die oorlog namens die Europese handelaarshuise in Palestina te voer en so hul goddelike plig na te kom, minwetende …..

Net so het die Spaanse inval in Suid-Amerika begin onder die dekmantel van godsdiens.  Die Jesuit-priesters het dit as hul roeping beskou om die Woord tot aan die uithoeke van die wêreld te bring.

Maar toe die Jesuit priesters eers die oorvloed Aztec goud waarneem het die fokus vinnig verander.  Die heer Cortez is baie vinnig oortuig dis nou net die regte tyd om ’n paar van die Indiaanse barbare in die oerwoude van Suid-Amerika met soldate en kanonne te gaan bekeer – natuurlik veral die wat baie goud besit het.  Dit was dan ook nie lank nie toe is bekering vergete en die plunder van die Indiaane se goud voer hooggety!

So kan ons voortgaan om nog vele voorbeelde uit die geskiedenis uit te lig, maar die eintlike vraag waarop ek ’n antwoord benodig is die volgende: “Wat is die waarskuwingstekens dat die godsdiens wat ek aanhang nou as ’n politieke of persoonlike magsbal misbruik word?“

My ouers het my gewaarsku dat alles wat ek doen wat te veel “te“ in het, sleg is – met ander woorde die natuurlike balans is versteur.  Net so is dit met godsdiens.

Vir my is die volgende vyf waarskuwingstekens ‘n teken van die voer van ’n korrupte godsdiens.

1.         Eise van Absolute Waarheid.  Die dag as my leraar op die kansel staan en my vertel dat my kerk is die enigste wat die ware godsdiens en boodskap van God vertel.  Ek kan net gered word as ek aan die spesifieke kerk behoort, die spesifieke doktrine en ritueele volg en my afsonder van ander invloede wat my denke kan beinvloed, en boonop is my leraar die enigste wat God se boodskap kan ontvang, verstaan en kan interpreteer.

Anti-vraag.  Dan moet ek onmiddelik myself afvra: ”Maar waar in die Bybel sê God, Jesus of die Heilige Gees onomwonde vir my dat kerk X die enigste ware kerk is?”

2.         Blinde Geloofsoortuigings.  Die dag as my leraar op die kansel staan en my vertel dat ek hoef nie sy woorde te deurdink nie – ek moet net blindelings doen soos hy vir my beveel want hy alleen het God se magtiging om die Bybel uit te lê, en boodskappe en instruksies daaruit te formuleer.

Anti-vraag.  Dan moet ek onmiddelik myself afvra: ”Waarom het Jesus dan aan Sy dissipels die opdrag gegee om uit te gaan en die Woord te verkondig sodat dit tot die uithoeke van die wêreld bekend sal word? Want Hy wou hê almal moet Sy Woord kan lees en verstaan!”

3.         Die “Ideale” Tydsbepaling. Die dag as my leraar op die kansel staan en my vertel dat hy alleen het die ware tydsbepaling vir die koms van die Here.  Geen ander kerk of godsdiens het die insig om die tyd en die plek te bepaal nie.

Anti-vraag. Dan moet ek onmiddelik myself afvra: ”Waarom het die Aartsengel Gabriel dan verkondig “Selfs die engele van die hemel weet nie die tyd [en die plek van die wederkoms] nie!”

4.         Die Eindresultaat oorloof Enige Misdaad.  Dit is seker die aspek van geloof wat die meeste misbruik word, en die nouste met magverkryging verband hou.  Die dag as my leraar op die kansel staan en my vertel dat ek kan maar moor, plunder, steel, oorlog maak en ander wandade begaan, solank ek dit net ten doel het om die kerk se einddoelwit te bereik, dan is dit geregverdig.

Anti-vraag.  Dan moet ek onmiddelik myself afvra: ”Waarom en waaroor gaan die spul werklik waarmee ek nou betrokke is dat van my verwag word om God se instruksies te veronagsaam?“

5.         Die Voer van ’n Heilige Oorlog. Die dag as my leraar op die kansel staan en my vertel dat ek kan my gewete sus, ek voer ’n heilige oorlog.“  Dan moet ek onmiddelik weet dis nou tyd om katvoet te loop, hier broei iets onheilig.  Geen oorlog is ’n heilige of regverdige oorlog nie.  Clausewitz het dit mooi opgesom met sy meesterwerk “On War“: “Oorlog is die voortgesette voer van politiek deur ander middelle“.

Anti-vraag.  Dan moet ek onmiddelik myself afvra: ”Waarom en waaroor gaan die spul werklik en hoekom probeer hy/hulle dit so desperaat regverdig“.

 

NGVishoek: Ds. ( dominee ) Martin Barnard.